Köylerimizde Nişan ve Düğün Adetleri

Köylerimizde Nişan ve Düğün Adetleri

Anadolu’da nişanı bozma, bohçayı geri atmak, geri çevirmek

Her ne sebeple olursa olsun ileride belki bir anlaşmazlık olursa iki dünür arasında yani aileler arasında veya oğlan kız arasında anlaşmazlık varsa böyle durumlarda nişan geriye atılabilir vazgeçebilirler yüksükler atılır yani nişan bozulur. Bu bazen kız istemediği halde baba baskısıyla verildiğinden dolayı oluşur kız babanın korkusundan zoraki evet demek zorunda kalmıştır. Sonradan amca dayı abi durumu anladıklarında kızın veya oğlanın isteksiz olduklarını anlayınca bu işin yürümeyeceğini fark ederler ve nişanı bozarlar bunu geri atma geri çevirme nişan bozuldu derler bohçası buzuldu bohçası geri gitti derler.

Görücü usulü olduğu için kız olsun oğlan olsun babanın baskısından çıkamıyorlar sonrada nişan bozulmak durumunda zorunda kalınıyor ve bohça geri veriliyor böyle durumlarda aracılar dünürcü başları araya girerek kavga bela olmadan bohçalarını geri vererek herkes verdikleri şekliyle eşyalarını geri alıyorlar. Bu da dünürcü başı aracılar vasıtasıyla oluyor. Bohçalarını alırken cayan aileler arasında kavga edenler bile oluyor. Medeni olan olgun olan aileler birbirlerini anlayışla karşılayıp saygı çerçevesi kuralları içinde birbirlerini kırmadan güzelce alıyorlar bu tip örnek ailelerde vardır. Birbirlerini anlayışla saygı sevgiyle karşılıyorlar memnuniyet içinde ayrılıyorlar.

Çeyiz asma adetleri

Çeyiz asma düğün perşembe günü bitecekse bu günde gelin çıkacaksa düğünün bitiminden 2-3 gün önce çeyiz asılır pazartesi veya salı günü çeyiz asarlar. Bütün köylü bu çeyizleri seyreder bakarlar gelin çıkmadan önceki bir öncesinde çeyizler o akşamı doğru toplanır çünkü gelin alıcıyla beraber oğlan evinin düğün evine damadın evine ertesi günü götürülür. Alan köyünde düğünü olan kızın evinde bu çeyizler 3 gün asılı takılı durur. Kızın kendi eliyle işledikleri dantelleri, çevreleri, gergefleri, işlenmiş oyalı yazmaları, eşarpları, entariler, gömlekler, fistanları duvarlara ve odanın her tarafına ve kapının arkasına kadar asarlar ve herkes tamamen görür seyreder. Yine kızın annesi ip urgan getirir akraba hısımlar yakınları çeyiz iplerini odanın bir duvarından karşıkı duvarı tamamen tuttururlar ve asarlar. Çeyiz iplerini sıkıca gerdirip asarlar. Çeyiz asılacak ipe genellikle en güvendikleri 3 tane kız görevlendirirler. Hem çeyizler temiz ve yerli yerinde güzel asılsın diye hemde çeyizler kaybolmadan asılsın diye bu becerikli hamarat kızları seçerler. Bu işden anlayan en iyi birileri olması gerekir. Her kız düzgün ve intizamlı asmasını beceremez onun için en iyi bilenleri tercih ederler. Bu becerikli kızlar düzgünce çatal iğnelerle düşmeyecek şekilde tuttururlar. Kızın işlemiş oldukları çevreleri ,işlemiş oldukları oyalı eşarpları yazmaları asarlar. Yine dokumuş oldukları el dokuması çarşaflar nevresimler, havlular, yaluklar peşkirler, namazlar asılır yine işlemiş odukları etaminler, yastık kılıfları ,entariler, gömlekler, göynekler asılır. Örgüleri oyaları dantel işlemeli kılıflar sergilenir.

Gelin kızın örmüş olduğu damada kayın babaya kaynanaya örülen ve diğer kardeşlerine ve akrabalarına verilecek yün çoraplar sergilenir. Aynı zamanda gelinin giyecek olarak aldıkları elbiseler takılır. Yani fistanlar, bulüzler, hırkalar, kazaklar sueterler, kuşaklar , kemerler, üçetekler, bindallar, hepsi asılırlar. Yine gelinin ayakkabıları terlikleri saç tara takımları gecelikleri pijamaları set halinde sergilenir. Yine gelinin kullanacağı sini bakraç güğüm ıbrık su kapları çaydanlık cezve takımları bunu benzer şeylerde sergilenirler. Bir gün gelin kız çeyiz astıkları arkadaşıyla çeyizin altında yatar ve beklerler. Bir günde damat seyredip çeyiz altında yatar. Düğünün gelin çıkacağı perşembe gününden bir gün öncesi arife günü çarşamba günü akşamına doğru çeyizleri serdikleri güvendikleri arkadaşlarıyla beraber toplarlar. Çünkü artık bu çeyizler gelin alıcısıyla beraber damadın evine götürülecektir. Genellikle bu şekilde alan köyünde olmaktadır belki unuttuğum eksiklerimiz olabilir bunları bilenler tamamlayabilirler. Eskiden böyle olurdu şimdi nasıl oluyor onu bilmiyorum. Hala bu adetler devam ediyor mu kalktı mı tam bir şekilde bilemiyorum.

Ahmet Şahin / Alan Köyü