Ergazi Köyüne Hoşgeldiniz

Narman Ergazi Köyümüzü Tanıyalım

Ergazi Köyü Erzurum ilimizin Narman ilçesine bağlıdır. 2012 yılı istatistiklerine göre toplam 284 kişi yaşamaktadır. Ergazi Köyü posta kodu 25530 olarak belirlenmiştir. Ergazi Köyü Erzurum il merkezine 116 km. bağlı bulunduğu Narman ilçesine ise 20 km. uzaklıktadır. [değiştir]
  • Ömer BAŞ yazdı / 28-08-2018 : ERZURUM-NARMAN-ERGAZİ KÖYÜ

    TARİH

    Köyün kuruluş tarihi 1894 tür. Eski ismi “İğnavut-İğnot” olarak bilinir. İsim geçmişine bakılacak olursa Eskiden Ermenilerin elinde bulunan bölge ve köyde Ermeni nüfusun çok olması, köyün isminin de Ermenice olarak anılmasına sebep olmuştur. Cumhuriyetin ilanından önce 18 Mart 1918 tarihinde Erzurum’un Narman ilçesinin Ermeni işgalinden kurtulması ile köyde de Türk nüfusu görülmeye başlanmıştır. Daha ileriki tarihlerde köyün ismi bölgede savaş nedeni ile çok fazla er ve gazi bulunması ile köy şimdiki ismi “Ergazi” olarak anılmaktadır.

    COĞRAFYA

    Köy, ilçesi olan Narman’a 20km uzaklıkta olup, İli Erzurum’a 116km, rakım 2075 m dir. Çevresi yüksek dağlarla çevrili olan Ergazi Köyü’nün Güneyinde Dazlak Dağı(ziyaret tepe), Kuzeyinde Kanlı tepe, Doğusunda Sinekli tepe, Batısında da Beden dağı mevcut olup köy yamaç bir arazide konumlandırılmıştır. Bitki örtüsü bozkır olup güney kısımları Kışlalar olarak bilinen mevkiler dışında çevresinde ormanlık alan bulunmamaktadır.

    İKLİM

    Köy iklim bakımından Doğu Anadolu iklim şartlarını fazlasıyla barındırmaktadır. Kışlar çok soğuk ve karlı, yazlar serin ve yağışlı geçmektedir. Yılın ortalama altı ayı kış olarak atlatılır Köy yüksek kesimde yer aldığı için yaklaşık 1 ila 1,5 m kar birikintisi oluşmaktadır. Hava sıcaklığı kışın en şiddetli zamanları olan; Aralık, Ocak, Şubat aylarında -35,40 derecelerine kadar inebilmektedir, Yazın ise 30 ila 40 dereceleri arasında değişiklik göstermektedir.

    KÜLTÜR

    Ergazi köyü, kültür bakımından Erzurum ilinin hemen hemen bütün kültürel özelliklerini barındırmakta olup yöresel bazı küçük değişiklikler dışında doğu kültür özelliklerini barındırmaktadır. Erzurum yemek kültürü, düğün dernek, ağız, giyim kuşam, türkü, tarım ve hayvancılık gibi kültürel canlılığını da korumaya devam etmektedir.

    YEMEK

    Çılbır, Bişi, Peynir Helvası, Su Böreği, Tatar böreği, Mafiş, Lahana Sarması, Kete, Kesme aşı, Ayran Aşı, Kaysefe Borani, Kartol (patates) kuymağı, Kelecoş, Çiriş, Den Köftesi, Kabak aşı, Hasuta, Evelik sarması, Haşıl, Dut Çullaması Çaşır Turşusu Labaza sarması Lor Dolması Çortutu Pancarı, Hıngel, Tutmuş Çorbası, Fetir, Çarık Fasulye Kavurması, Kelle Paça, Un Haşılı, Kavut Hıncoşu vs… gibi yemekler köy mutfağına örnek olarak verilebilir.

    DÜĞÜN

    Köyde gerçekleşen düğün merasimlerinde yine Erzurum kültürü çerçevesinde; oyunlar, halaylar, müzikler eşliğinde eğlenceler düzenlenir. Merasim, kız evinden gelinin at üzerinde damat tarafına getirilmesi ile başlar. Gelin evin eşiğine gelir eve girmeden önce gelin bir kazan ın üzerine çıkar ve kazanın üzerinde bir tabak kırar (bu gelenek gelin ile kaynananın arasındaki kırgınlığı ortandan kaldırdığına inanıldığı için yapılır) daha sonra damat evin damından egelinin başına elma atar (elmanın gelinin başına isabet etmesi evde erkeğin sözünün geçerli olacağına işaret eder). Sonra damat gelinin başından; çerez, şeker, gül gibi mutluluk sembolleri saçar böylece mutluluğunu çevresine yaymış olur. Köyde düğün için toplananlara (keleçoş) denir oyunlar oynanır damat’a işkenceler edilir, halaylar, barlar oynanır. Köydeki düğünlerde erkek kız tarafı ayrı ayrı oynar iki tarafta kendi aralarında eğlenir. Gelin çeyizi köy halkı ve akrabalar tarafından yapılan yardımlarla tamamlanır geline verilen hediyelere (saçı) denir. Genellikle iki gün süren düğün eğlenceleri gelinin ve damat’ın kendi evlerine ayrılmadan önce Kuran-ı Kerim ve dua merasiminden sonra düğün sona ermiş olur.
    DÜĞÜN OYUNLARI
    Değirmen çevirme
    Kız taklası
    Damat tıraşı
    Küştüre
    Falaka
    Körük
    Atımı getirin… gibi eğlenceli oyunlar düğünleri daha da renklendirir.

    TÜRKÜ

    Köy içerisinde düğün, şenlik merasimlerinde dile getirilen türkülere örnek verecek olursak;
    AŞŞAHDAN GELİREM
    Aşşahtan gelirem yüküm eriktir
    Eriğin dalları delik deşiktir
    Bir emmim kızı var taze feriktir
    Al benim selamım götür yare ver
    Gelme ecel gelme üç gün ara ver
    Üç günden ne çıkar beş gün ara ver
    Aşşahtan gelirem yüküm üzümdür
    Üzümün dalları düzüm düzümdür
    Bir emmim kızı var iki gözümdür
    Al benim selamım götür yare ver
    Gelme ecel gelme üç gün ara ver
    Üç günden ne çıkar beş gün ara ver
    Örnek olarak verilebilir

    ATLILAR
    Oy atlılar atlılar
    Boynu gıravtlılar
    Gelmiş gelin götüre
    Muşmula suratlılar

    AĞIZ

    Köyde konuşma şekli olarak Erzurum ağzı ile konuşulmakta olup yöre çevresinde bazı terim ve anlam değişiklikleri gösterse de anlaşılma konusunda pek sıkıntı yaşanmamaktadır Konuşma diline bazı örneklerle açıklık getirecek olursak;
    • Zıbbıla atla zıpla sıçra
    • Segirtkoş
    • Zırza iliklenebilir kapı tokmağı
    • Kıs kıs  saldırtmak için köpeklere verilen emir
    • Cannat kıpırdat hareket ettir
    • Cecimince küçük kilim
    • Yal kedi köpeğe verilen mama
    • Yalanguz yalnız kalmak
    • Erazi arazi
    • Kom ahır
    Gibi örneklerle belirtebiliriz.

    MANİ

    Mendilim yele yele
    Getmişem gurbet ele
    Yeddi mendil çürüddüm
    Gözyaşım sile sile
    --
    Bu yol Pasin’e gider
    Döner tersine gider
    Burada bir garip ölmüş
    Eller yasına gider
    --
    Gül ektim evlek evlek
    Dadandı gara leylek
    Ben anamın gızıydım
    Goymadı zalım felek
    Karşıda kara koyun
    Tutun çadıra koyun
    Ben bu dertten ölürsem
    Adımı deli koyun
    --
    İstanbul üstün ayaz
    Kağıt almışım beyaz
    Katip kurbanın olim
    Seveni sevene yaz
    Köyde genellikle şenlik ve gün düzenlemelerinde bayanlar arasında atışma şeklinde dile getirilen manilere örnek olarak gösterebiliriz..

    NÜFUS
    Köyün hane sayısı 50 dir. Yaz kış nüfusu değişiklik göstermemektedir.

    NÜFUS

    Yıl Toplam Kadın Erkek
    2012 284 144 140
    2011 310 151 159
    2000 515 281 234
    1990 600 320 280
    1985 576 321 255

    Son yıllarda köy halkı işsizlik ve maddi bir takım sıkıntılar yüzünden göç etme gereği duymuştur. Genellikle köy halkının başlıca yakıtı; odun, kömür ve tezektir.
    Öğrenci/Çalışan Nüfusu Sayı
    İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİSİ 97
    ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİSİ 15
    ÖĞRETMEN 9
    İMAM EVET
    ÇOBAN 7

    BAZI YENİLEBİLEN BİTKİLER

    Köy çevresinde yenilebilen bazı bitki türleri vardır. Bunlara örnek verecek olursak;
    Bıtbıdik:( kırmızı çiçekler açan ve tomurcukları yenilen bir bitki)
    Kımı:(genellikle sulak bölgede yetişen ve gövdesi soyularak yenilen bir bitki)
    Gıncır:(tarlalrda olup kökü soyularak yenilen bir bitki)
    Kehre: (taşlık ve sulak bölgede yetişen ve kalın ve tüylü gövdesi soyularak yenilen bir bitki)
    Yemlik:( tarlalarda yetişen ve yeşil yaprakları yenilen bir bitki
    Tarla gülü:( bahar aylarında tarlalarda kırmızı pembe güller açan ve gülleri yenen bir bitki) Kızıl pancarı:(yamaç arazilerde yetişen ve yapraklarından yemek yapılan bir bitki)

    MICIK DEDE HİKAYESİ

    Seferberlik yıllarında Rus ve Ermeni işgallerinden kaçan Salih dede (Mıcık Dede) eşi Nuriye ile birlikte Ergazi (İğnavot-İğnot)’a kaçmışlar. Salih Dedenin gözleri kör olduğu için daha fazla ilerleyemez hale gelince eşine: -Nuriye sen git ben kör olduğum için belki bana bir şey demezler sen kaç canını kurtar. Dedikten sonra Nuriye nine uzaklaşarak Kışlalar denen yere kadar varmış.
    Burada kendisine Türkçe’yi iyi bilen atlı bir subay rastlar( bu subayın rus yada ermeni subayı olduğu da söylenir). Nuriye nine subaya:
    -Oğul Ermeni gelir mi? Diye sormuş.
    Subay:
    -Sen buradan git sana bir şey demezler. Diyerek onu Ermenilerin geliş güzergahından uzaklaştırmış. Nuriye nine ormanlık alana geçip gizlenirken biraz sonra gelen ermeni çeteleri Salih dedenin bulunduğu Gornoplar mevkisine doğru yönelmiş.
    Zaten kör olan Salih dede Ermeni çetelerce başı kesilerek şehit edilmiş. Kendisinin şehit edildiği yer bir alıç ağacının dibidir. Ağaç hala mevcut olup Salih dedenin mezarı da daha sonra askeri birlikler tarafından 50 m ilerideki bir tepeye gömülmüştür mezarı hala orda mevcuttur. Mezar köyün yaklaşık 2 km uzağında tek başına bulunmaktadır.
    Salih dede köyde İncegiller olarak anılan bir sülaleye mensup olduğu için mezarı daha sonra akrabaları tarafından yaptırılmıştır.

    KAYNAKÇA Gemalmaz Efresyap, Erzurum İli Ağızları (İnceleme- Metinler-Sözcükler ve Dizinler), C.III, Atatürk Üniversitesi Yayınları, Erzurum 1978.


    Düzelt / Sil   |  beğen Beğen (4) Beğenme


Ergazi Köyü Mesaj Panosu
ergazi köyünün eski isminin kökeni nereden geliyor

Yazan: abdullah / 06-11-2016
13 beğenme


Adınız:

Code Image - Please contact webmaster if you have problems seeing this image code Yandaki kodu yazınız

Resimi Yenile

Erzurum Narman Ergazi Köyü web sayfalarımızda mesajlarınızın yanı sıra resim ve videolar da paylaşabilirsiniz. Sitemize içeriklerinizle katkıda bulunarak Ergazi köyümüzün yıllarca takip edebileceğimiz bir web arşivini oluşturabiliriz. Ergazi Köyü sayfalarını siz zenginleştirin. Ergazi Köyü tarihi ve tanıtım bilgileri bu adreste. Unutmayın sitemizin her bir köşesi ziyaretçilerimiz tarafından değiştirilebilmektedir. Not: Sitemiz Narman Ergazi Köyü Muhtarı veya Muhtarlığı sitesi değildir.

Narman Ergazi Köyü Kimlik Kartı

düzenle
İl : Erzurum
İlçe : Narman
Posta Kodumuz :25530
Eski İsmi : İğnavut İğnot  
Nüfusumuz : 284 (2012 yılı)
Ergazi Köyümüzün Sayfalarını Birlikte Zenginleştirelim
    resim yükle mesaj paylaş editöre yaz